സഹനത്തിന്റെ നൂർ ഹൃദയം താങ്ങുമ്പോൾ

പരീക്ഷണങ്ങളുടെ കാലത്ത് മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ പോരാട്ടം

ഇന്ന് മനുഷ്യൻ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നഷ്ടപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് ഉള്ളിലെ സമാധാനമാണ്. ജീവിതം വേഗത്തിലാകുന്നു, പക്ഷേ ഹൃദയം ക്ഷീണിച്ചുപോകുന്നു. ചെറിയ താമസങ്ങൾ പോലും മനുഷ്യനെ അസ്വസ്ഥനാക്കുന്നു. ഒരു സന്ദേശത്തിന് മറുപടി വൈകിയാലും മനസ്സ് അശാന്തമാകുന്നു. ജോലി, കുടുംബം, സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദം, ബന്ധങ്ങളിലെ അകലം, സമൂഹമാധ്യമങ്ങളുടെ താരതമ്യം — ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവിനെ മൃദുവായി തളർത്തുന്നു.

ഇത്തരം ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ ഇസ്‌ലാം നമ്മെ വീണ്ടും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന മഹത്തായ ആത്മീയ ഗുണമാണ് “സബ്ര്” — സഹനം. പലരും സഹനത്തെ വെറും കഷ്ടതകൾ സഹിച്ചുനിൽക്കലായി മാത്രം കാണുന്നു. എന്നാൽ ഇസ്‌ലാമിൽ സഹനം അതിനേക്കാൾ ആഴമുള്ള ഒന്നാണ്. അത് ആത്മാവിന്റെ ശക്തിയാണ്. ഹൃദയം അല്ലാഹുവിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ്.

ഖുർആനിൽ അല്ലാഹു പറയുന്നു:

“തീർച്ചയായും അല്ലാഹു സഹനമുള്ളവരോടൊപ്പമാണ്.”
— Quran 2:153

ഈ വചനം ഒരു വിശ്വാസിയുടെ ഹൃദയത്തിന് വലിയ ആശ്വാസമാണ്. കാരണം, സഹനമുള്ള മനുഷ്യൻ ഒരിക്കലും ഒറ്റപ്പെടുന്നില്ല. അവന്റെ വേദനയിൽ പോലും അല്ലാഹുവിന്റെ സാന്നിധ്യമുണ്ട്.

സഹനവും തസ്‌കിയ്യയും: ആത്മാവിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന യാത്ര

തസ്‌കിയ്യ എന്നത് ആത്മാവിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. എന്നാൽ ആത്മാവ് എപ്പോഴാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ശുദ്ധമാകുന്നത്? എല്ലാം സുഖകരമായിരിക്കുമ്പോഴല്ല. മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളുടെ സമയത്താണ്.

മനുഷ്യൻ വേദനയിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ അവന്റെ ഉള്ളിലെ യഥാർത്ഥ അവസ്ഥ പുറത്തുവരുന്നു. ചിലർ പരാതികളിലേക്ക് വീഴും. ചിലർ നിരാശയിലേക്ക്. എന്നാൽ ചില ഹൃദയങ്ങൾ സഹനത്തിലൂടെ കൂടുതൽ പ്രകാശമാകും.

സഹനം എന്നത് വികാരങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തലല്ല. ഇസ്‌ലാം മനുഷ്യനെ കരയുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കുന്നില്ല. വിഷമം അനുഭവിക്കുന്നതും ദുർബലതയല്ല. പക്ഷേ സഹനം എന്നത് വേദനയുടെ ഇടയിലും അല്ലാഹുവിനെ വിട്ടുകളയാതിരിക്കുന്നതാണ്.

ഇന്ന് പലർക്കും ഉള്ളിലെ തകർച്ചകൾ ആരും കാണുന്നില്ല. പുറത്തേക്ക് ചിരിക്കുന്ന ഒരാൾ രാത്രിയിൽ കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കാം. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ഒരാൾ ഉള്ളിൽ ഒറ്റപ്പെടലിൽ കഴിയുന്നുണ്ടാകാം. ഇത്തരമൊരു ലോകത്തിൽ സഹനം ആത്മാവിനെ തകർന്നുപോകാതെ പിടിച്ചുനിർത്തുന്ന കരുണയാണ്.

സഹനം എന്നത് കാത്തിരിപ്പിന്റെ ആത്മീയ കല

ഇന്നത്തെ മനുഷ്യൻ എല്ലാം ഉടൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഉടൻ വിജയം, ഉടൻ സന്തോഷം, ഉടൻ മറുപടി. എന്നാൽ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ കാര്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും സമയമെടുത്താണ് വിരിയുന്നത്.

ഒരു വിത്ത് മണ്ണിനടിയിൽ നിശബ്ദമായി കിടക്കണം. പിന്നെയാണ് അത് വൃക്ഷമാകുന്നത്. അതുപോലെ ആത്മാവും പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോഴാണ് കൂടുതൽ ആഴമുള്ളതാകുന്നത്.

നബി ﷺ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്:

“ആർക്കെങ്കിലും സഹനത്തോടെ നിലകൊള്ളാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, അല്ലാഹു അവന് സഹനം നൽകും.”
— Sahih al-Bukhari

ഇവിടെ ഒരു വലിയ ആത്മീയ സത്യമുണ്ട്. സഹനം ജന്മനാ ലഭിക്കുന്ന കഴിവ് മാത്രമല്ല; അത് അഭ്യസിക്കേണ്ട ഒരു ഹൃദയശീലമാണ്. ഓരോ ചെറിയ പ്രയാസത്തിലും മനുഷ്യൻ ആത്മാവിനെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

ട്രാഫിക്കിൽ കുടുങ്ങുമ്പോൾ, കുടുംബത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ജീവിതം പദ്ധതിപോലെ പോകാതിരിക്കുമ്പോൾ — അവിടെയാണ് സഹനത്തിന്റെ ചെറിയ അഭ്യാസങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നത്.

നന്ദിയും സഹനവും: ഒരേ ഹൃദയത്തിന്റെ രണ്ടു പ്രകാശങ്ങൾ

നന്ദിയും സഹനവും തമ്മിൽ ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധമുണ്ട്. നന്ദിയുള്ള മനുഷ്യന് പരീക്ഷണങ്ങളിലും അനുഗ്രഹങ്ങളെ കാണാൻ കഴിയും. സഹനമുള്ള മനുഷ്യന് കാത്തിരിപ്പിനിടയിലും പ്രത്യാശ നിലനിർത്താൻ കഴിയും.

ഖുർആനിൽ അല്ലാഹു പറയുന്നു:

“സഹനവും നമസ്കാരവും കൊണ്ട് സഹായം തേടുക.”
— Quran 2:45

ഇത് വെറും ആരാധനയുടെ നിർദേശം മാത്രമല്ല. ജീവിതത്തിന്റെ ക്ഷീണത്തിനിടയിൽ ആത്മാവിനെ വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുന്ന വഴിയാണ്.

ചിലപ്പോൾ മനുഷ്യന് തന്റെ ജീവിതം തകർന്നുപോകുന്നതുപോലെ തോന്നാം. പ്രാർത്ഥനകൾക്ക് മറുപടി ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന് തോന്നാം. പക്ഷേ സഹനം മനുഷ്യനെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ഇതാണ്: അല്ലാഹുവിന്റെ നിശബ്ദത പോലും ഒരു കരുണയായിരിക്കാം.

ഇന്ന് നമുക്ക് മനസ്സിലാകാത്ത ചില വൈകിപ്പിക്കലുകൾ നാളെയുടെ രക്ഷയായിരിക്കാം.

സഹനവും മാനസിക സമാധാനവും

പല മാനസിക സംഘർഷങ്ങളുടെയും പിന്നിൽ ഒരു വലിയ കാരണമുണ്ട് — നിയന്ത്രിക്കാനാവാത്ത കാര്യങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിക്കൽ. മനുഷ്യൻ എല്ലാം തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നടക്കണം എന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അത് നടക്കാതിരിക്കുമ്പോൾ മനസ്സ് അശാന്തമാകുന്നു.

സഹനം മനുഷ്യനെ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നു. അത് പരാജയമല്ല; ആത്മീയ പക്വതയാണ്.

ഇസ്‌ലാമിക ആത്മീയ പാരമ്പര്യത്തിൽ ഹൃദയത്തെ കടലുമായി ഉപമിക്കാറുണ്ട്. പുറത്ത് തിരമാലകൾ ഉണ്ടാകും. പക്ഷേ ആഴങ്ങളിൽ സമാധാനമുണ്ടാകും. സഹനം ആ ആഴമാണ്.

രാത്രിയിൽ എല്ലാവരും ഉറങ്ങിയശേഷം അല്ലാഹുവിനോട് തുറന്നു സംസാരിക്കുന്ന ഒരു മനുഷ്യനെ ചിന്തിച്ചുനോക്കൂ. അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ കണ്ണീർ ഉണ്ടാകാം. പക്ഷേ ഹൃദയത്തിൽ പ്രത്യാശയും ഉണ്ടാകും. അതാണ് സഹനത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം.

ഖുർആനിൽ അല്ലാഹു പറയുന്നു:

“തീർച്ചയായും പ്രയാസത്തോടൊപ്പം ആശ്വാസമുണ്ട്.”
— Quran 94:6

ഈ വചനം എത്ര ലളിതമാണ്, എന്നാൽ എത്ര ആഴമുള്ള ആശ്വാസമാണ് നൽകുന്നത്. ഓരോ രാത്രിക്കും ശേഷം പ്രഭാതമുണ്ടെന്നപോലെ, ഓരോ വേദനയ്ക്കും ശേഷം ഒരു തുറന്ന വാതിൽ ഉണ്ടാകും.

സഹനം ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ വളർത്താം?

പ്രതികരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിമിഷങ്ങൾ നിശബ്ദരാകുക

ഇന്ന് പല പ്രശ്നങ്ങളും ഉടനടി പ്രതികരണങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. കോപം വരുമ്പോൾ അല്പസമയം മൗനം പാലിക്കുക. ഹൃദയം ശാന്തമാകാൻ അവസരം നൽകുക.

ദിക്റ് ഹൃദയത്തെ സ്ഥിരമാക്കുക

“അസ്തഗ്ഫിറുല്ലാഹ്”, “അൽഹംദുലില്ലാഹ്”, “ഹസ്‌ബിയല്ലാഹ്” പോലുള്ള ദിക്റുകൾ ഹൃദയത്തെ മൃദുവായി സമാധാനത്തിലേക്ക് നയിക്കും. അവ ആത്മാവിന് ശ്വാസം പോലെയാണ്.

പരീക്ഷണങ്ങളെ ശിക്ഷയായി മാത്രം കാണരുത്

ചില വേദനകൾ ആത്മാവിനെ ഉയർത്താനായിരിക്കും വരുന്നത്. ചില നഷ്ടങ്ങൾ മനുഷ്യനെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കാനായിരിക്കും.

ചെറിയ കാര്യങ്ങളിൽ സഹനം പരിശീലിക്കുക

സഹനം വലിയ ദുരന്തങ്ങളിൽ മാത്രം വേണ്ടതല്ല. ദിവസേനയുള്ള ചെറിയ അസൗകര്യങ്ങളിലും അത് അഭ്യസിക്കണം. അതാണ് ആത്മാവിനെ ശക്തമാക്കുന്നത്.

സഹനത്തിന്റെ അവസാന ഫലം

സഹനം ജീവിതത്തിൽ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കില്ല. പക്ഷേ അത് മനുഷ്യനെ പ്രശ്നങ്ങൾക്കിടയിലും തകരാതെ നിർത്തും.

ഇന്ന് ലോകം മനുഷ്യനോട് പറയുന്നത്: “നിന്റെ വേദനയിൽ നിന്ന് ഉടൻ ഓടിപ്പോകൂ” എന്നതാണ്. എന്നാൽ ഇസ്‌ലാം ഹൃദയത്തോട് മൃദുവായി പറയുന്നത്: “ഈ വേദനയിലൂടെ പോലും അല്ലാഹു നിന്നെ രൂപപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു” എന്നതാണ്.

സഹനം മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ കരുണയുള്ളവനാക്കും. കൂടുതൽ ആഴമുള്ളവനാക്കും. കൂടുതൽ ആത്മീയനാക്കും.

ഒരുദിവസം പിന്നിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ തിരിച്ചറിയും — താൻ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വളർന്നത് സുഖത്തിന്റെ ദിവസങ്ങളിലല്ല, സഹനത്തിന്റെ രാത്രികളിലായിരുന്നു എന്ന്.

അത്തരം ഹൃദയങ്ങളിലാണ് യഥാർത്ഥ സമാധാനം ജനിക്കുന്നത്.

സഹനത്തിന്റെ നൂർ ഹൃദയം താങ്ങുമ്പോൾ